مجتبی گهستونی: رامهرمز‌در95 كيلومتري خاور اهواز قرار‌ گرفته و منسوب‌به‌هرمز ساساني است. بررسي هاي باستان‌شناسي استقرار انسان در دشت رامهرمز را حد اقل تا هزاره ششم پيش از ميلاد مشخص نمود.علاوه بر كشف آثاري مربوط به دوره عيلامي شواهد مربوط به شكوفايي منطقه در دوره ساساني و اسلامي نيز يافت شده است.

رامهرمز نام شهری از بناهای هرمز پادشاه ساسانی که در قديم به آن «سمنگان» می‌گفته‌اند که آن را ساده كرده، «رامز» و منسوب به آن جا را «رامزی» و «رامی» می‌گويند. ياقوت حموی می گويد كه رامهرمز متشكل از دو كلمه رام (به پارسی يعنی مقصود) و هرمز (نام يكی از خسروان ساسانی) بوده است. برخی می گويند رامهرمز نامی كوتاه شده از رامهرمزاردشير بوده و اين شهری است نام دار در خوزستان و عامه مردم خوزستان اين شهر را رامزی گويند. برخی نيز گفته اند به دليل بنا شدن شهر رامهرمز در دوره هرمز ساسانی نام اين شهر رامهرمز شده است. در جغرافيای تاريخی قدمت خوزستان را بيش از 6000 سال می دانند و پيدايش قديمی ترين تمدن بشری در شوش مشخص گرديده و در دوران هخامنشيان و اشكانيان و ساسانيان نه تنها بر عظمت منطقه افزوده گشت بلكه شهرهايی نيز در آن دوران ايجاد شده كه بدون شك رامهرمز يكی از آن شهرهابوده است. ويرانه های «اسك» بين راه رامهرمز و ارجان در راه بهبهان و ويرانه های «طاق نصرت» به جای مانده از دوره ساسانی در شهر رامهرمز، گذشته پرشكوه تاريخی آن را نشان می دهد. در قرن 4 هـ . ق رامهرمز به سبب كرم ابريشمی كه در آن به عمل می آمد و به ديگر نقاط صادر می شد شهرت جهانی داشت.

اما محوطه های باستانی این شهر تاریخی استان خوزستان به قدری فراوان هستند که بسیاری آنان به ثبت در فهرست آثار ملی نرسیده اند. اما گاهی تعرضاتی در محوطه های تاریخی این شهر رخ می دهد که ناشی از گستردگی محوطه های باستانی رامهرمز است. پس از تخریب های صورت گرفته شده در تل برمی، دا و دختر، جوبجی، زیره زرد و... این بار شاهد وفور در حفاری های تپه های باستانی "قراول" از توابع این شهرستان هستیم.

در مسیر اهواز به رامهرمز در روبروی یکی دیگر از روستاهای تاریخی تپه هایی وجود دارد که به دلیل به ثبت نرسیدن مورد توجه و مراقبت قرار نمی گیرند. در کنارهای این تپه ها که از وسط آن چشمه عبور می کند کف پوش های خشتی و دیگر سازه های آجری نمایان است.

علی رغم حضور چند باره نیروی انتظامی در این محوطه اما حفاران غیر مجاز هر بار با خیال راحت و در غیاب نیروهای انتظامی به حفاری در این مکان می پردازند.

بعضی کارشناسان میراث فرهنگی می گویند قدمت تپه های باستانی قراول که هیچ گاه مور کاوش و بررسی قرار نگرفته اند مربوط به دوره ایلام است.

                                                                    پاينده ايران

صنعت نفت ايران صد ساله شد!

اهالي مسجد سليمان به مناسبت يكصدمين سال توليد نفت در ايران تا يك سال گاز رايگان مصرف مي‌كنند

از زمان بالا‌آوردن نخستين سطل نفت مسجد‌سليمان با چرخ چاه دستي در عصر مشروطه تاكنون يك قرن كامل مي‌گذرد. نفت اينك صنعتي نوپا نيست وتاريخي به طول يكصدسال را پيموده است. طلاي سياه شايد جهت تاريخي اقتصاد و حتي حوزه سياست و ديگر حوزه‌ها را بشدت تحت تأثير خود گرفت.

شايد پس از كشف، مهمترين واقعه تاريخي در عصر نفت، ملي‌شدن اين صنعت باشد كه پس از آن تغييرات و تحولات وسيع و عميقي در حوزه اقتصاد و سياست بوجود آمد. اما، نفت به خودي خود، تأثيري شگرف در شكل وشيوه اداره اقتصاد جامعه برجاي نهاد به گونه‌اي كه سرشت و سرنوشت حك-ومت‌ه--اي پ-س از نفت در محيط و اتمسفري متفاوت رقم خورد. تا جايي كه برخي نظريات بر اين سو متمركز شد كه حكومت‌هاي پس از عصر نفت از آنجا كه درآمد خود را از مردم كسب نمي‌كردند و برعكس به مردم از محل فروش نفت يارانه‌ مي‌دادند ديگر پاسخگوي مردم نبودند و ديگر سخن، كشف نفت و درآمدزايي حاصل از آن، حكومت‌ها را روزي ‌رسان مردم كرد و نه پاسخگوي آنان. اما در ميان نظريات بغايت متفاوت و بعضاً تندروانه، گروهي بر اين طبل مي‌كوبند كه هر آنچه و ضعف اقتصادي و تكنولوژيك ما را سبب شد همين نفت بود كه از دل زمين بيرون آورديم و بدون فكر به آينده خود و فرزندانمان بي‌محابا خرج كرديم و سرگرم همين دور باطل مانديم.و در تاييد اين نظر به عنوان شاهد مثال مي‌آورند كه سرزمين‌هايي كه از اول نفت نداشتند و روزي‌خور نفت نشدند راه ترقي و پيشرفت و صنعت و تكنولوژي را بسرعت برق و باد پيمودند و ما همچنان در خم يك كوچه‌ايم.‌

اين نظر اگر چه در بادي امر جذاب مي‌آيد و بظاهر از منطقي هم برخوردار، اما نيك كه بنگريم سختي گزاف و سفسطه‌آميزي است. چه كسي گفته است كه اگر ما نفت نداشتيم لزوماً از نظر تكنولوژي و صنعت هم‌تراز فرنگ مي‌شديم؟ مگر افغانستان كه ندارد، شد؟ و چه كسي گفته است كه هر كه نفت دارد نگون‌بخت است. مگر نفت درياي شمال حوزه‌اي غني نيست كه انگلستان و نروژ از آن درآمد كلاني كسب مي‌كنند و صنعتي هم شده‌اند؟ باري، حكايت نفت داستاني بس دراز است و آنچه در آن نبايد ترديد داشت اينكه هر نعمتي داشتنش بهتر از نداشتنش است و اگر ما خوب رفتار نكرده‌ايم و از همه فرصت‌ها به نيكي بهره نبرده‌ايم روا نيست كه نعمت را نقمت بشماريم و پشت بر قاعده عالم كنيم.‌

از حضور انگليس و آمريكا تا خودكفايي‌

غلامحسين نوذري، وزير نفت معتقد است نبايد فراموش كنيم كه در سال‌هاي نخست كشف نفت و مدتي پس از آن اين صنعت در اختيار ايرانيان نبود بلكه در دوره‌اي از تاريخ، كارمندان ‌و نيروهاي شركت‌هاي انگليسي در صنعت نفت ايران حضور داشتند كه با ملي شدن آن، بخشي از انحصار خود را در اين بخش از اقتصاد ايران از دست دادند و نيروهاي داخلي توانستند گام‌هايي براي خودكفايي بردارند و در زماني ديگر، شركت‌هاي آمريكايي انحصار خود را بر منابع نفتي ايران آغاز كردند كه اين روند نيز با پيروزي انقلاب اسلامي پايان يافت و توان داخل به معناي واقعي، توانست براي توسعه اين صنعت عظيم به كار گرفته شود.‌

اعتصاب كاركنان اين صنعت(عموما به دست توده اي ها كه بزرگترين پايگاه آنان آبادان بود) در پاييز 1357 موجب شد كه حكومت 57 ساله پهلوي‌ها در ايران سقوط كرده و انقلاب اسلامي به پيروزي برسد.‌

آمارها حكايت از آن دارد كه از زمان اكتشاف نفت تاكنون در حدود 65 ميليارد بشكه نفت در ايران استخراج شده است و هم اكنون سالي 3/1 ميليارد بشكه نفت با ميانگين 4 ميليون بشكه توليد روزانه استخراج مي‌شود.‌اگر ارزش امروز نفت خام صادراتي ايران را ملاك قرار دهيم در يكصد سال گذشته بيش از 7300 ميليارد دلار نفت در ايران توليد شده كه معادل 24 سال توليد ناخالص داخلي كشور است.
دكتر حجت‌الله غنيمي‌فرد، مدير امور بين‌الملل شركت ملي نفت و رئيس ستاد بزرگداشت يكصد سالگي نفت در گفتگو با ما به تشريح تاريخ پرفراز و نشيب نفت پرداخت.‌

پاينده ايران